Η μελέτη αφορά συμμετοχή σε αρχιτεκτονικό διαγωνισμό στην πόλη των Χανίων, για το σχεδιασμό συγκροτήματος κοινόχρηστων λειτουργιών γειτονιάς. Αποτελείται από βρεφονηπιακό σταθμό, κέντρο ημερήσιας φροντίδας ηλικιωμένων και μικρό πάρκο. Πρόθεση του σχεδιασμού είναι η μετάδοση νοήματος, μέσα από τη συσχέτιση της μορφής του προτεινόμενου χώρου, με το περιεχόμενο.
Η μελέτη εξετάζει το ζήτημα της συνύπαρξης διαφορετικών ηλικιακών ομάδων στη γειτονιά, αναφορικά με τη θέση και τις πορείες τους στο χώρο. Πρόθεση του σχεδιαμού είναι να έρχονται κοντά μεταξύ τους κατά τον κύκλο των καθημερινών επιτελέσεων των ρόλων τους. Οι πορείες στο χώρο προτείνεται να είναι καμπύλες και διασταυρούμενες, δημιουργώντας για τους πεζούς μία θεατρικότητα στην κίνηση στο χώρο. Με την προτεινόμενη οργάνωση των κινήσεων, δημιουργούνται προϋποθέσεις ορατότητας, έντασης επαφών, διάδρασης, που μπορεί να συμβάλλουν σε ένταση της κοινωνικοποίησης σε επίπεδο τοπικής κοινότητας.
Επίσης, μέσω του σχεδιασμού, εξετάζεται το ζήτημα της παιδαγωγικής, προτείνοντας μία ισότιμη παρουσία στο χώρο των επιμέρους ρόλων του παιδαγωγού και του εκπαιδευόμενου, εκφρασμένη μέσα από κυκλικές διατάξεις αιθουσών, οι οποίες πλαισιώνουν και υπογραμμίζουν τις ομαδικές δραστηριότητες των παιδιών. Οι αίθουσες έχουν τη δυνατότητα ενοποίησης μεταξύ τους, δημιουργώντας προϋποθέσεις για μεγαλύτερη διάδραση στο χώρο, καθώς και δυνατότητα κλιμάκωσης των ομαδικών δραστηριοτήτων.
Οι λειτουργικές ενότητες οργανώνονται γύρω από δύο αυλές. Οι θέσεις τους και το σχήμα τους, καθορίζει και την οργάνωση και τις θέσεις του συνόλου των επιμέρους ενοτήτων και λειτουργιών. Μία αυλή αναφέρεται στα βρέφη και μία στα νήπια του βρεφονηπιακού σταθμού. Καμπύλες πορείες οργανώνουν τις κινήσεις, τόσο στον εξωτερικό, όσο και στον εσωτερικό χώρο. Οι αίθουσες δραστηριοτήτων οργανώνονται σε κυκλικά σχήματα, με θολωτές στεγάσεις. Το σχήμα αυτό, σε συνδυασμό με την τοποθέτησή τους σε χαμηλό επιπεδο κοντά στο έδαφος, εντείνει την αίσθηση ασφάλειας και οικειότητας για τα παιδιά, σε αναλογία με την εμπειρία της αγκαλιάς και την ανάμνηση της μήτρας. Πάνω από την οροφή του βρεφονηπιακού σταθμού υπάρχει χώρος υπαίθριου καθιστικού και τεχνητός λόφος, σε σχέση με το χώρο ημερήσιας φροντίδας ηλικιωμένων. Το σύνολο του σχεδιασμού, με τις προτεινόμενες διαδρομές και την πολυπλοκότητα των επιμέρους χώρων, δημιουργεί προϋποθέσεις για πολλαπλές, μη συμβατικές χωρικές εμπειρίες, μεταβάσεις και εναλλαγές..
Σε σχέση με το βιοκλιματικό σχεδιασμό, προτείνεται η εκμετάλλευση της θερμικής αδράνειας του εδάφους με μέρος των χώρων του κτιρίου να είναι υπόσκαφο, σε συνδυασμό με τεχνητό λόφο και γεωθερμικό σύστημα κλειστού τύπου. Παράλληλα, προτείνονται συστήματα φυσικού αερισμού με καμινάδες, ζώνες διαβάθμισης φωτός, ηλιασμού και σκιασμού, καθώς και άλλα παθητικά και ενεργητικά συστήματα. Όλα τα παραπάνω επιμέρους βιοκλιματικά συστήματα και στοιχεία σχεδιασμού, πλέον του συνολικού ενεργειακού οφέλους που θα φέρουν στη λειτουργία των επιμέρους χώρωνν, μπορούν να βοηθήσουν το κοινό να κατανοήσει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν και να ευαισθητοποιηθεί αναφορικά με το ζήτημα της αξιοποίησης της διατιθέμενης από το περιβάλλον ενέργειας.
Για την κατασκευή του συγκροτήματος, προτείνεται σύμμικτη κατασκευή οπλισμένου σκυροδέματος με μεταλλικά υποστηλώματα. Η επιφάνεια των όψεων προτείνεται να επενδυθεί με GFRC, για τη δημιουργία λείων καμπύλων επιφανειών. Το ίδιο υλικό προτείνται για τη δημιουργία διάτρητων και ημιδιάτρητων επιφανειών στις όψεις του κτιρίου, ανάλογα με τις διαφορετικές ανάγκες φωτός, διαμπερότητας και ιδιωτικότητας ανάμεσα στους επιμέρους χώρους. Παράλληλα, η χρησιμοποίηση ζώνης διάτρητων επιφανειών κατασκευασμένης από το υλικό αυτό στις όψεις των αιθουσών δραστηριοτήτων, βοηθά στη συμμόρφωση με τον κανονισμό λειτουργίας βρεφονηπιακών σταθμών, ο οποίος δεν επιτρέπει τη χρησιμοποίηση επιφανειών από υαλοπέτασμα, έως το ύψος που μπορούν να προσεγγίζουν τα παιδιά, για λόγους ασφαλείας.
Οι σχεδιαστικές επιλογές γίνονται με κριτήριο τη συσχέτιση της μορφής με το περιεχόμενο. Παράλληλα, υπάρχει η πρόθεση για καινοτομία σε επίπεδο οργάνωσης του χώρου, μορφών, κατασκευής και υλικών, η οποία αφορά και απευθύνεται στο πλαίσιο ενός αρχιτεκτονικού διαγωνισμού. Μέσα από τη συμμετοχή σε αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς, δίνεται η δυνατότητα προαγωγής της σκέψης, και αναζήτησης νέας γνώσης και εμπειρίας για το σχεδιασμό του χώρου.
/
The study concerns participation in an architectural competition in the city of Chania, for the design of a complex of shared neighborhood functions. It consists of a nursery school, a day care center for the elderly and a small park. The intention of the design is to convey meaning, through the correlation of the form of the proposed space, with the content.
The study examines the issue of the coexistence of different age groups in the neighborhood, regarding their location and their paths in the space. The intention of the design is to bring them closer together during the cycle of daily performance of their roles. The paths in the space are proposed to be curved and intersecting, creating for pedestrians a theatricality in the movement in the space. With the proposed organization of movements, conditions for visibility, intensity of contacts, interaction are created, which may contribute to the intensity of socialization at the level of the local community.
Also, through the design, the issue of pedagogy is examined, proposing an equal presence in the space of the individual roles of the educator and the trainee, expressed through circular arrangements of rooms, which frame and underline the group activities of the children. The rooms have the possibility of unification with each other, creating conditions for greater interaction in the space, as well as the possibility of scaling group activities.
The functional units are organized around two courtyards. Their positions and their shape determine the organization and positions of all the individual units and functions. One courtyard refers to the infants and one to the toddlers of the nursery. Curved paths organize the movements, both in the exterior and interior space. The activity rooms are organized in circular shapes, with vaulted roofs. This shape, combined with their low location near the ground, intensifies the sense of security and intimacy for children, in analogy to the experience of hugging and the memory of the womb. Above the roof of the nursery there is an outdoor seating area and an artificial hill, in relation to the day care area for the elderly. The entire design, with the proposed routes and the complexity of the individual spaces, creates conditions for multiple, unconventional spatial experiences, transitions and alternations..
In relation to the bioclimatic design, it is proposed to exploit the thermal inertia of the ground with part of the building’s spaces being a cave, in combination with an artificial hill and a closed geothermal system. At the same time, natural ventilation systems with chimneys, zones of light, sunlight and shading, as well as other passive and active systems are proposed. All of the above individual bioclimatic systems and design elements, in addition to the overall energy benefit that will be brought to the operation of the individual spaces, can help the public understand how they operate and raise awareness regarding the issue of utilizing the energy available from the environment.
For the construction of the complex, a composite structure of reinforced concrete with metal columns is proposed. The surface of the facades is proposed to be coated with GFRC, to create smooth curved surfaces. The same material is proposed to create perforated and semi-perforated surfaces on the facades of the building, depending on the different needs for light, transparency and privacy between the individual spaces. At the same time, the use of a zone of perforated surfaces made of this material on the facades of the activity rooms helps to comply with the regulations for the operation of nurseries, which do not allow the use of glass surfaces up to the height that children can reach, for safety reasons.
The design choices are made based on the correlation of form with content. At the same time, there is the intention for innovation in terms of space organization, forms, construction and materials, which concerns and is addressed in the context of an architectural competition. Through participation in architectural competitions, the possibility of promoting thinking and seeking new knowledge and experience for the design of the space is given.
Iωσήφ Λεοντής
Β. Αλιφραγκής
Δημήτρης Στάσης, Πάνος Τούρλας
Χανιά - Κρήτη | Chania - Crete
2020